Εφηβεία, μια δύσκολη περίοδος




Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Step Beauty & Health

Η εφηβεία είναι η περίοδος μετάβασης από την παιδική στην ώριμη ηλικία. Τα όριά της χρονικά είναι αρκετά ασαφή. Κατά την εφηβεία επιτελείται μια σειρά έντονων και ραγδαίων αλλαγών στο σωματικό, συναισθηματικό, ψυχολογικό και κοινωνικό τομέα, που δημιουργούν αισθήματα αναστάτωσης, ρευστότητας, αμφιταλάντευση και ενδυνάμωση των συγκρούσεων σε ενδοπροσωπικό και διαπροσωπικό επίπεδο.

Η εφηβεία είναι μια ανακατάταξη: ο έφηβος οδηγείται στη δημιουργία ταυτότητας  για να σταθεί στον κόσμο των ενηλίκων.

Χαρακτηριστικά της είναι η εναντιωματική συμπεριφορά προς τους γονείς, η αποστασιοποίηση από το οικογενειακό περιβάλλον και  η προσήλωση στην ομάδα συνομηλίκων, η αμφιθυμία, η ευερεθιστότητα, τα αισθήματα θλίψης, άγχους, μοναξιάς, ανίας, ντροπής, ο πειραματισμός.

Οι έφηβοι πράττουν αντί να σκεφτούν , προσπαθώντας να ηρεμήσουν από το άγχος για όλα όσα συμβαίνουν μέσα τους. Δεν μιλάνε, όχι γιατί δεν έχουν τίποτα να πουν, αλλά γιατί όλα μέσα τους είναι συγκεχυμένα· βρίσκονται γεμάτοι ανασφάλεια μπροστά σε αλλαγές, έχουν διλήμματα στο ηθικό πεδίο, αμφισβητούν αρχές και αξίες στην προσπάθεια να επαναπροσδιορίσουν τους γονείς τους, ζητούν το ενδιαφέρον τους, όταν όμως αυτό εκδηλώνεται νιώθουν συχνά ακινητοποιημένοι.

Ένας άλλος ενήλικας που θα παίξει ρόλο του << τρίτου γονέα>> που θα ακούσει τον έφηβο χωρίς συναισθηματική εμπλοκή και την αγωνία του γονιού, είναι πολύ χρήσιμος σε ορισμένες περιπτώσεις. Ιδιαίτερα όταν φαίνεται  πως ο έφηβος δεν καταφέρνει να ενσωματώσει με ευκολία τις αλλαγές π.χ. << κρύβεται >> πίσω από παραπανίσια κιλά , εμφανίζει σωματικές ενοχλήσεις, αποσύρεται ψυχικά από τις σχέσεις του με τους άλλους.



Για τους γονείς…

Είναι πολύ σημαντικό οι γονείς να μπορέσουν να κατανοήσουν και να σεβαστούν τη νέα πορεία του εφήβου, να ελέγξουν τις δικές τους αντιδράσεις και συναισθήματα, να απενοχοποιήσουν και να ενθαρρύνουν το παιδί τους. Να ακούν με προσοχή και να λαμβάνουν υπόψη  αυτά που οι έφηβοι τους εκφράζουν. Να εκφράζουν τη διαθεσιμότητα τους να βοηθήσουν, δηλώνοντας ταυτόχρονα ότι σέβονται την ανάγκη τους να κάνουν τις επιλογές τους. Να τους προετοιμάζουν για τη διαμόρφωση ενός προσωπικού σχεδίου ζωής.  Να κρατήσουν ένα μέτρο ανάμεσα στην υπερπροστατευτικότητα  και την αδιαφορία. Ούτε υπερβολική αυστηρότητα, ούτε υπερβολική ανεκτικότητα. Η σχέση τους να είναι δημοκρατική, να βασίζεται στην ουσιαστική επικοινωνία, την αμοιβαία εμπιστοσύνη και το διάλογο. Να συνεχίσουν να ζουν σύμφωνα με τις δικές τους αξίες. Δεν πλησιάζουμε τους εφήβους με το να εξισωνόμαστε με αυτούς.  Ο γονιός μπορεί να προσαρμόσει τη συμπεριφορά του και να αναζητήσει εναλλακτικούς τρόπους  χειρισμού.  Τέλος, οι έφηβοι χρειάζονται ενθάρρυνση για να αναπτύξουν την αυτοεκτίμησή τους. Η ενθάρρυνση τους δίνει την αίσθηση ότι αξίζουν, ότι έχουν την αποδοχή, και τα οδηγεί στη δημιουργία θετικών προσδοκιών από τον εαυτό τους. Χρήσιμοι τρόποι για να τους ενθαρρύνουμε είναι:

Να εκφράζουμε εμπιστοσύνη στις  επιλογές τους, να ενισχύουμε τον αυτοσεβασμό, να τα βοηθάμε να τολμούν. Να τα κατευθύνουμε αντί να τα ελέγχουμε, και να δηλώνουμε παρόντες όταν μας χρειάζονται. Να σεβόμαστε τις ατομικές διαφορές τους και να μην τα συγκρίνουμε με άλλους. Να αναγνωρίζουμε και να επαινούμε κάθε προσπάθειά τους. Να επικεντρωνόμαστε στα θετικά σημεία τους , να εντοπίζουμε τα προτερήματά τους. Να ενδιαφερόμαστε για τα συναισθήματά τους και να τους το δείχνουμε.

Η εφηβεία είναι μια δύσκολη περίοδος, δεν χρειάζεται όμως να γίνει και εμπόλεμη. Είναι μια φυσιολογική μεταβατική φάση, που χρειάζεται ανοιχτό μυαλό, πολλή υπομονή , ίσως και χιούμορ. Οι έφηβοι έχουν δική τους προσωπικότητα, αλλά ταυτόχρονα είναι καθρέφτης της γονικής συμπεριφοράς. Ας χαλαρώσουν λοιπόν οι γονείς και ας δώσουν στα παιδιά τους το μήνυμα ότι η εφηβεία είναι η ηλικία της χαράς και της απόλαυσης, των ανακαλύψεων και της δημιουργίας.

Νίκα Γεωργία ,

Ψυχίατρος Επιμ.Β΄,

Γ.Ν.ΆΡΤΑΣ



Please follow and like us:
error

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *